Dikwijls wordt er van de diensten van een gerechtsdeurwaarder gebruik gemaakt ter vorming van een bewijs in een reeds bestaand of voorzienbaar geding.
Hij legt dan een bestaande toestand vast in een proces-verbaal.
Enkele voorbeelden:
# een plaatsbeschrijving opmaken van een onroerend goed.
# een inventaris maken van roerende goederen.
De rechter kan de gerechtsdeurwaarder ook gelasten met een vaststelling, zo
b.v. de vaststelling van overspel.
Hij is echter geenszins een deskundige en kan of mag zich dan ook niet uitspreken over de oorzaken van een bestaande toestand.